نزد ابن سینا، نفس انسانی به مثابة آینه، همواره مدرک ادراکاتی است که به نحو عرضی بر آن عارض می شود و به عبارت دیگر ادراکات، کیفیات عارض بر نفس هستند. محور ادراکات «تمثّل» است و نفس نیز دو ساحت ادراکی دارد، ساحت تجردی عقلانی که بازنمایندة کلیات، طبیعت و ذوات اشیا است و ساحت مادیِ حسی و خیالی که بازنمایندة جزئیات و عوارض اشیاء اکنون و گذشته است. ابن سینا، کیفیت هستی مندی ادراکات مختلف حسی، خیالی و عقلی در نفس را با نظریة ارتسام صور و تقشیر تبیین می کند؛ برای تبیین شکل گیری این الگوی معرفتی می توان چنین تصورکرد که فیلسوف حالات پدیداری ادراک را درون نگرانه در خود تصویر، و شاخصه های آن را احصا می کند، سپس با عرضه کردن آن به مبانی هستی شناختی اش نظریۀ معرفت را بیان می کند. ابن سینا مؤلفه هایی همچون ذهنیت دربرابر عینیت در مسئلة وجود ذهنی، عرض بودن علم و تأثیر کلی یا جزئی بودن ادراک را در نگاه پدیداری به ادراک تبیین می کند و به عرضۀ آن بر مبانی وجودشناسانه ای همچون تفکیک هستی به جوهر و عرض می پردازد و تفسیری معرفتی از عالم براساس همین اصل به همراه نگاه سه گانه به علیت ارائه می دهد و به الگوی خود در معرفت شناسی می رسد. نظام معرفتی سینوی مبتنی بر همین شاخصه ها و مبانی، به حصول نوعی ذات گرایی در تمام تبیین های معرفت شناسانه و پذیرش وحدت سنخی میان مدرِک و مدرَک می رسد.

نظریه معرفت یا اپیستمولوژی به دنبال تحقیق و بررسی ماهیت معرفت و توجیه باور است. نظریه معرفت محوری ترین و مرکزی ترین مباحث فلسفه را تشکیل می دهد؛ زیرا اگر فلسفه جستار پیرامون حقیقت و خرد است باید دانست که چگونه می توان به حقیقت دست یافت و باورها را توجیه کرد. بدین لحاظ، هدف مقاله حاضر مطالعه اطلاعات از منظر معرفت شناسی و شناخت ماهیت و درک اطلاعات است؛ و به دنبال روشن اندیشی پیرامون این پرسش است که اطلاعات چیست و ویژگی های ذاتی و اصلی آن کدام است، و انتقال آن از چه الگوهایی تبعیت می کند.

نزدیک هفتاد سال پیش، فروغی رساله گفتار در روش دکارت را ترجمه و «برای مزید فایده مقدمه ای بر آن افزود و سیر حکمت در اروپا را از عهد باستان تا زمان دکارت به اختصار باز نمود». این کتاب کوچک دکارت، معرفت شناسی را که قبلا هم مطرح بود برای بیش از سیصد سال به صورت مساله محوری و اصلی فلسفه درآورد و خود دکارت را به حق پدر فلسفه جدید نمود. فروغی در پایان ترجمه خود می نویسد: «از احتیاط ها و التماس ها که [دکارت] می کند می توان استنباط کرد که احوال مردم آن زمان چگونه بوده و کسی که می خواسته است با استقلال فکر سخن گوید چه مشکلات در پیش داشته است».شک فلسفی در مقابل جزم اندیشی و تعصب و تحجر فکری است و بدین اعتبار، جوهر فلسفه است و بدون آن فلسفه می میرد. وقتی گالیله گفت زمین به دور خورشید می گردد، پاپ و دستگاه تفتیش عقاید او گالیله را محاکمه و مرتد اعلام نمودند و به مدت سیصد و چهل و هفت سال حکم ارتداد را پس نگرفتند... 

1- معرفت شناسی دینی چیست؟معرفت شناسی دینی توجیه عقلانی دین است، [موضوعی] که یکی از مسایل اصلی و همیشگی فلسفه دین معاصر است. چنان که امروزه در این رشته معمول است پنج رویکرد معرفت شماسانه متفاوت برای توجیه اعتقاد دینی وجود دارد:1- الهیات طبیعی2- معرفت شناسی «اصلاح شده»3- تحلیل های مصلحتی از اعتقاد دینی4- رویکردهای ایمان گرایانه5- استدلال های برگرفته از تجربه دینیهر رویکرد به ترتیب مورد بحث می گیرد ...

اگر هنر را بازتابی از فرهنگ و بیانی از مجموعه ذهنیت ها و اندیشه های بشری بدانیم، وجهی از آن تابع زمان و مکان است، و وجه دیگر آن فرازمانی و فرامکانی است. به عبارت دیگر هنر در ذات خود یک زبان جهانی است و اگر باور داشته باشیم که هنر زاده عملی خلاقه است، زبان جهانی هنر وابسته به نفس خلاقیت است که به عبارتی تکرار و تناظر یک عمل خدایی است. بنابراین انسان در هر خلاقیت هنری، مرتبه ای از مراتب آفرینش را تجربه می کند. از این رو هنر که در غایت خود کاری خدایی است از یک بعد معنایی و یک وجه قدسی برخوردار است.شناخت هنرها در فرهنگ های کهن و سنتی وابسته به دریافت رمز خلاقیت در آن هاست. این رمز در هنرهای سنتی، مانایی و تکرار است. معانی و بنیان های ثابت و همیشگی، در پس صورت ظاهر هر آنچه تلقی هنر از آن می شود، به مثابه روح و عامل وجودی و حیاتی اثر است.ما در شناخت هنر سنتی ژاپن گامی فراتر از دیدگاه های رایج وصفی "تاریخ هنر نگاری" یا حتی تحلیل های مرسوم مبتنی بر نظریه های تاریخ اجتماعی هنر بر می داریم. زیرا شناخت هنر سنتی، فقط به کمک مرتبط شدن با بینش ترکیبی حاکم بر جوامع سنتی امکان پذیر است. شناختی که در عرصه یک تحقیق "انسان شناختی" بیش و پیش از هر چیز مرتبط با باورهای "هستی شناختی" و مبانی "معرفت شناختی" جوامع کهن است.در هنرهای سنتی بحث معنا و معنویت محور شناخت آثار و این شناخت نیازمند روشی کیفی، ساختارگرا و کل نگر، متکی بر تاویل (هرمنوتیک) اساطیر و باورهای جوامع است. ورود به مبحث باورها مستلزم آشنایی با زمینه های معرفت شناختی هر جامعه است و ما را در عرصه ای ژرفتر قرار می دهد، عرصه امر قدسی که جز با بینشی درون نگر و از دریچه دل! دریافتنی نیست. هنر ژاپنی (قدیم و جدید) را باید در عرصه امر قدسی تاویل کرد.تحقیق در عرصه فرهنگ و هنر ژاپن معطوف به عوامل اعتقادی است و از میان مکاتب مختلف، مکتب ذن بیش از همه در این عرصه نقش داشته است.